Çalışmayla Başarı Arasındaki Bağ Koptu

Türkiye'de uzun zamandır sessiz sedasız ilerleyen çok tehlikeli bir süreç var.

Çalışmayla başarı arasındaki bağ kopuyor.

Biz çalışkanlığı yücelten bir toplumduk.

"Emek olmadan yemek olmaz."

"İşleyen demir ışıldar."

"Bilenle bilmeyen bir olmaz."

Çocukluğumuzdan itibaren bize verilen mesaj açıktı:

Çalışırsan başarırsın.

İyi öğrenci olursan iyi bir üniversiteye girersin.

Kendini geliştirirsen iyi bir meslek sahibi olursun.

Doktor olursun.

Mühendis olursun.

Yönetici olursun.

Girişimci olursun.

Ülkeye değer katarsın.

Karşılığında da daha iyi bir hayat yaşarsın.

Bu sadece ekonomik bir vaat değildi.

Toplumla yapılmış sessiz bir sözleşmeydi.

Bugün ise bu sözleşme ciddi biçimde aşınıyor.

Başarıyı burada çok basit tanımlıyorum.

Daha çok çalışmanın, daha fazla bilgi üretmenin ve daha yüksek yetkinliğin karşılığında maddi, manevi ve sosyal olarak daha iyi bir yaşam standardına ulaşabilmek.

Bugün bu ilişki birçok insan için eskisi kadar güçlü görünmüyor.

Bir sanayicisiniz.

Yatırım yapıyorsunuz.

Üretiyorsunuz.

İhracat yapıyorsunuz.

Ama iç talep daralıyor, maliyetler artıyor, rekabet koşulları ağırlaşıyor.

Yıllarca oluşturduğunuz satışlar eriyebiliyor.

Bir profesyonelsiniz.

Kendinizi geliştirmişsiniz.

Uzmanlaşmışsınız.

Sorumluluğunuz artıyor ama satın alma gücünüz aynı hızla artmıyor.

Bir genç mühendissiniz.

Prestijli bir okuldan mezunsunuz.

Aylarca iş arıyorsunuz.

Karşınıza çıkan ücretler, verdiğiniz emeğin ve yaptığınız yatırımın karşılığını size hissettirmiyor.

Böyle bir ortamda insanlar ister istemez şu soruyu sormaya başlıyor:

"Daha çok çalışırsam gerçekten daha iyi bir hayat kurabilecek miyim?"

Bir toplum için bundan daha tehlikeli çok az soru vardır.

Çünkü insanlar sadece para için çalışmaz.

Umut için çalışırlar.

Çabalarının karşılığını alabileceklerine inandıkları için çalışırlar.

Bu inanç zayıfladığında sadece motivasyon düşmez.

Üretkenlik düşer.

Yatırım iştahı azalır.

Nitelikli insanlar başka ülkelere yönelir.

Gençler geleceği başka yerlerde aramaya başlar.

Bir ülkenin en büyük serveti doğal kaynakları değildir.

Beşeri sermayesidir.

Bilgili insanıdır.

Çalışkan insanıdır.

Üreten insanıdır.

Girişimcisidir.

Eğer bu insanlar emeklerinin karşılığını alamayacaklarını düşünmeye başlarlarsa, ülke yalnızca ekonomik olarak değil, zihinsel olarak da fakirleşir.

Elbette hiçbir toplumda başarı sadece çalışmanın sonucu olmamıştır.

Şansın, çevrenin, fırsatların ve sosyal ilişkilerin her zaman etkisi olmuştur.

Ancak sağlıklı toplumlarda insanların büyük çoğunluğu şu cümleye inanır:

"Çalışırsam hayatımı daha iyi bir noktaya taşıyabilirim."

İşte korunması gereken bağ budur.

Çünkü çalışma ile başarı arasındaki bağ zayıfladığında yalnızca bireyler kaybetmez.

Ülke kaybeder.

Bu bağ yeniden kurulmadan...

Ne üretim kültürü güçlenir.

Ne girişimcilik gelişir.

Ne de geleceğe güvenle bakabilen bir toplum inşa edilebilir.

Ve belki de bugün üzerinde en çok düşünmemiz gereken soru şudur:

Çocuklarımıza hâlâ gönül rahatlığıyla "Çalışırsan başarırsın." diyebiliyor muyuz?